kalê hamid û pîra gozê

Serê sibê ye…

Esker digirin ser gund, diajon ser mala kalê Hamid û êrîşî hundirê xênî dikin.

-Rabe! Rabe! Rabe!

Kalê Hamid ji nişka ve vediciniqe û lihêfê ji ser serê xwe dide alî ku eskerekî qûncilikî lûla tivingê xistîye zikê wî.

Kalê Hamid mîna kîvroşkê ku tu ronîya lampê bide ser, her du çav mîna du tasan jihevçûyî sar disekine.

Kalê Hamid ji nav nivînan radibe, esker her du destên wî ji paş ve kelepçe dikin û berê wî didin derve. Berî kalê Hamid hilkişe dawîya cemsê di ser stuyê xwe re dizîvire li pîra Gozê dinere.

Pîra Gozê jî li devê derî her du destên xwe kirine newqa xwe û wek ku ne mêrê wê qesasê bavê wê di nav destê esker de ye qup sekinîye û bi haweyekê bêxem li çûna mêrê xwe dinere.

Kalê Hamid dibêje:

-Erê Gozê, erê. Ne sûcê te ye. Bila her şev min di te nîyha, min tîna hundirê te bişkenanda, qey te yê jî li pey min çend niqut hêsir biniqutanda û li xwe xista, kirasê xwe biçiranda. Îja tu jî heq î, mêrkê min bênamûs bûye, teres bûye, hew dikare serî rake, mixabin.

şofêr û jinên wî yên pêgirtî

Felît şofêr e, şofêrê tirê ye.

Ji Stenbêlê bar bar dike dibe li Kurdistanê datîne. 

Her weha mêrê du jinan e, Felît.

Ji deh rojan carekê rêya wî bi malê dikeve, wekî din her li ser rêyan e, rebeno. 

Çi cara rêya wî bi malê dikeve du rojan li malê dimîne; 

şevekê dikeve himbêza jina xwe ya biçûk, şevekê jî dikeve himbêza jina xwe ya mezin û difîkîne; 

him enerjîyê li xwe bar dike, him enerjîyê li wan bar dike û dîsa lê dixe, geh berî li Stenbolê ye geh berî li Kurdistanê…

Rojekê ji rojan dîsa li malê ye, lê ka ji ber çi ye nizanim, jin ji wî dilgiran in, nehnehîyan dikin.

Li rebeno jî rabûye, li dîwêr bixe wê dîwêr qul bike.

Ji jina biçûk re şinekîya dike, li dora wê dihere û tê, jina biçûk xwe nade ber, difitile ser jina mezin, ji jina mezin re şinekîyan dike, li dora wê dihere û tê, ew jî guh nadê, jê direve. 

Felît hêrs û aciz dibe, radibe ser xwe, çakêtê xwe li xwe dike û di derî re derdikeve, dihere li tirê siwar tê. 

Berî dîreksîyon bi hêla Stenbêlê ve bişikîne û pê li xazê bike, hêdîka paca xwe dadixe jêr, serê xwe di pacê re derdixe û li hêla jinên xwe dinere, dibêje: 

-Ê de va ye ez ê herim Stenbolê. Li ser rê heya ez bigihêjim Stenbolê ez ê di deh jinan nim, lê ka îja kî yê di we ne, hi ii?

Û pê li xazê dike, dîreksîyon diqurifîne û dihere.

xapandin

Gelo însan tên xapandin an xwe bi xwe ew bi xwe xwe dixapînin?

Pirs pir eşkere û zelal e, lê em bi xwe çi qasî durist û eşkere û zelal in?

Wek ku carinan bi kêrî meriv jî tê dema meriv xwe dixapîne!

Nizanim lê ev jî ji tirsê dizê;

ji tirsê dizê lew em newêrin li xwe mikur bên!

Axir…

Humanîstbûna me derew e.

Demokratbûna me derew e.

Ehlaqparêzîya me derew e.

Heqperestîya me derew e.

Dîndarîya me derew e.

Şoreşgerîya me derew e.

Bi kin û kurdîya kurmancî,

em bi xwe zir derewek in.

Gotina Dawî

Her kes bi haweyekî dixape, dixapîne li ser têla zemên…

rojeva memî ne memik

Digotin, “Reklama baş xerab tune ye, reklam reklam e.”

Bêguman…

Meseleya Mem Ararat jî ev e.

Belkî van rojan deng û qarawara wî li ser dik makan nayê, lê bi lotikên nîvpolitîk zingînîyê ji serê civaka polîtezîbûyî tîne.

Erê, bi kirasekî kurdî, 

lê wer xuyaye kiras zêde ne saxlem e, ku meriv tayekî jê bikişîne ew ê pêncî pîne jê bikeve.

Axir!

Lê Mem Ararat jî jîr û zîrek e, serserkî xwe avêt rojevê.

Li Qezê/Qoserê dema em zarok bûn me serserkî xwe diavêt gola şertê û gola reqo.

Erêê…

Agir bi mala xursîyan keve! Çemê Zirganê jî miçiqandin.

Gotina Dawî

Her kes li pey a xwe ye.

hebû tune bû

Wek ku zêde serî li Mem Ararat mezin dikin. Nizanim lê bi min ferqa Mem Ararat ji Rewşan Çelîkerê, ferqa Rewşan Çelîkerê ji Tara Memadavayê, ferqa Tara Memadovayê jî ji Rojînê tune ye.

Kirasê kurdî li xwe dikin û kurdên ku bi salan e birçîyê zimanê xwe ne, bi deng û stranên xwe hîpnotîze dikin.

Wek hunermendên kurdan li pîyasê gêre dikin lê ne bi sekn û helwesta xwe, ne jî bi karekter û vîzyona xwe pênaseya hunermendîyê heq nakin.

Qey piçekî ji Alîşan û Berdan Mardînî û Mahsûn Kirmizigul û Hulya Avşarê politîktir in, ew jî ji mecbûrî ye jixwe.

Axir…

Malxerabîya kurdan ew e ku rewşenbîr û nivîskar û hunermendên wan hemû pragmatîst û oportunîst in.

Gotina Dawî

Divê hunermend û rewşenbîr û nivîskarên neteweyên bindest wek neteweya xwe ne bindest û belengaz bin.

bîra qederê û mehmed ûzûn

Her sal,

salê carekê ji nav pirtûkan ez vê pirtûkê derdixim û bi germayî û dilsozîyeke henûn wê dixwînim, 

lê ne ji ber feraset û hunera Mehmed Ûzûn ez vê pirtûkê dixwînim; 

na…

ji hezkirin û hurmeta min a li Celadet Elî Bedirxan ez dixwînim û dibim şirîkê wan hestên wî yên dilsoz û kurdîperest.

Her weha,

her sal bi xwendina vê pirtûkê,

çawa dema hecîyek dihere li hecê dibe hecî û xwe pîrozwerbûyî hîs dike, ez jî di wê “bîr”ê de xwe dişom û pîrozwer dibim.

Di jîyana xwe de zû bi zû ez serî li kesan mezin nakim anku zû bi zû qedrê kesan nagirim;

bi kin û kurdîya kurmancî,

zû bi zû bi gotinên qelew û nasnavên qure ez wan pênase nakim, pir kêm in kesên wanî,

lê…

Ji bo min Celadet Elî Bedirxan yek ji wan kesan e ku bi dilekî pak dikarim jê re bibêjim, 

“Mamoste” anku “Mam-Hoste”

Kêm zêde ev 75-80 sal in ji nav me koç kirîye, lê hîn jî di eyara wî de kurdek derneketîye ku meriv jê re bibêje him kurd û kurdî ye, him modern û medenî ye, him jî entelektuel û rewşenbîr û pirrengî ye.

Lê zeman bi me re xerab ket; 

em çep gerîyan, 

çerxa feleqê çep gerîya 

û di labîrenta jîyanê de nigên me çeporasto li hev gerîyan, 

mixabin.

Gotina Dawî

Bêguman, 

ez dikarim weha jî bibêjim, bi min, zimanê Mehmed Ûzûn di vê “bîrê” de piçekî fetisokî jî bûye, 

lê…

“bîr”ê nehiştîye bifetise!..

qîrîna mirîyekî bêwelat

kundekî çû xwe li ser kevirê ber serê wî danî,

go,

-ez di ber fantezîyên psîkopatekî de mirim, yadê.

ro bilind bû, tavê da ser axê

û ji nişka ve pêl bi pêl qîrînek bilind bû ji bin wê,

go,

-ez diqefilim, yadê.

dêya wî kezeb û gurçikên xwe avêtin bin tifikê,

ji bo şîva êvarê,

lê rêvîyên wî di devê marekî de, çav li kulmek ronayî digerîyan, bi metirsî,

go,

-her der tarî ye, yadê.

ruh di qefesa sîngê de maye hefsî

kurm diçêrin li ser goştê bedena wî,

go,

-ne ez ji xwedê xuyame ne jî xwedê ji min, yadê.

hewl da serê xwe ji kefen bifilitîne, lê fêhm kir ku kefen jî nebûye qismetê wî,

go,

-ka kefenê min, yadê?

edebîyat û gurçikên polayî

Edebîyat,

qada şehwetê ye.

Nivîs, 

kirasekî transparan e.

Nivîsandin,

gurçikên ji polayê anku dînîtîyeke wêrek e.

Loma jî,

ji qûna her kesî nayê bibe nivîskar; 

ji ber ku,

yê nivîskar, gurçikên wî ji polayê ne û dînekî wêrek e, bê tirs wî kirasî li xwe dike;

lê

yê wî kirasî li xwe nake û quretîyan dike, tenê xulamê qelemê ye;

lew

qelem wî di nav hubra xwe de dixesîne, nahêle zurîyet bi dû keve.

Axir…

heger rişma qelemê ne di destê te de be

anku

ku tu ne efendî, qelem ne xulam be, di nav fantezîyên qelemê de tenê tu fîguran î. 

Gotina Dawî

Heger mejî avis be, guh medê bê kê nîyhayîyê…

bext text e

Li dijî cihûyan tifaqa misilman û xirîstîyanan…

Ji ber vê jî, 

cihû baş dizanin ku pêwîst e her û her xurt bin.

Loma jî,

hemû refleksên wan li ser xweparastinê ye.

Divê kurd jî,

mina cihûyan her û her xurt bin û hemû refleksên wan ji bo parastinê bin,

yan na, 

wê nikaribin bi van psîkopatan re şer bikin.

Û li seranserê Tirkîyeyê serxweşîyek heye;

tîma tirkan a neteweyî ya futbolê beşdarî organîzasyona şampîyontîya dinyayê bû;

bêguman hin xwelîserên me yên entegrasyonîst jî bi vê şewba serxweşîyê ket.

Gotina Dawî

Heger bi qasî dagirkerên xwe tu ne zalim bî tu nikarî bibî humanîst jî…

cîhê berê

Ez ê bibêjim, rehma Xwedê li gora Darwîn be, her ku dihere însan ber bi heywên ve diherin anku li koka xwe vedigerin, lê heyran heywan ne ew qasî bêehlaq in.

Pêşketinên zanistî û modern, ji hêlekê ve konforê li însên fireh dike, ji hêlekê ve jî însên ji însantîyê dûr dixe, mixabin; 

ne hest û hîs wek berê ne, ne jî karekter û tîp…

Berê…

di serdemên dijwar de, carinan pêxember û dîn, carinan jî îdeolog û îdeolojî di hewara însên de dihatin, 

lê di vê serdemê de ne pêxember û îdeolog pere dikin, ne jî îdeolojî û dîn pere dikin, bi carekê çilvirîye.

Zemanê berê dema em zarok bûn, ku em ji hev aciz dibûn û pev diketin, me ji hev re digot, “Ez ê te bişînim cîhê berê, haa!”

Yanî me ji hev re nedigot, “Ez ê te li quzê ca te vegerînim” bi haweyekî kubar me digot, “Ez te bişînim cîhê berê.”

De îja cîhê berê jî hew bi destê me dikeve, mixabin!..

Gotina Dawî

Mixabin “cîhê berê” jî êdî ne cîhê berê ye.