edebîyat û gurçikên polayî

Edebîyat,

qada şehwetê ye.

Nivîs, 

kirasekî transparan e.

Nivîsandin,

gurçikên ji polayê anku dînîtîyeke wêrek e.

Loma jî,

ji qûna her kesî nayê bibe nivîskar; 

ji ber ku,

yê nivîskar, gurçikên wî ji polayê ne û dînekî wêrek e, bê tirs wî kirasî li xwe dike;

lê

yê wî kirasî li xwe nake û quretîyan dike, tenê xulamê qelemê ye;

lew

qelem wî di nav hubra xwe de dixesîne, nahêle zurîyet bi dû keve.

Axir…

heger rişma qelemê ne di destê te de be

anku

ku tu ne efendî, qelem ne xulam be, di nav fantezîyên qelemê de tenê tu fîguran î. 

Gotina Dawî

Heger mejî avis be, guh medê bê kê nîyhayîyê…

bext text e

Li dijî cihûyan tifaqa misilman û xirîstîyanan…

Ji ber vê jî, 

cihû baş dizanin ku pêwîst e her û her xurt bin.

Loma jî,

hemû refleksên wan li ser xweparastinê ye.

Divê kurd jî,

mina cihûyan her û her xurt bin û hemû refleksên wan ji bo parastinê bin,

yan na, 

wê nikaribin bi van psîkopatan re şer bikin.

Û li seranserê Tirkîyeyê serxweşîyek heye;

tîma tirkan a neteweyî ya futbolê beşdarî organîzasyona şampîyontîya dinyayê bû;

bêguman hin xwelîserên me yên entegrasyonîst jî bi vê şewba serxweşîyê ket.

Gotina Dawî

Heger bi qasî dagirkerên xwe tu ne zalim bî tu nikarî bibî humanîst jî…

cîhê berê

Ez ê bibêjim, rehma Xwedê li gora Darwîn be, her ku dihere însan ber bi heywên ve diherin anku li koka xwe vedigerin, lê heyran heywan ne ew qasî bêehlaq in.

Pêşketinên zanistî û modern, ji hêlekê ve konforê li însên fireh dike, ji hêlekê ve jî însên ji însantîyê dûr dixe, mixabin; 

ne hest û hîs wek berê ne, ne jî karekter û tîp…

Berê…

di serdemên dijwar de, carinan pêxember û dîn, carinan jî îdeolog û îdeolojî di hewara însên de dihatin, 

lê di vê serdemê de ne pêxember û îdeolog pere dikin, ne jî îdeolojî û dîn pere dikin, bi carekê çilvirîye.

Zemanê berê dema em zarok bûn, ku em ji hev aciz dibûn û pev diketin, me ji hev re digot, “Ez ê te bişînim cîhê berê, haa!”

Yanî me ji hev re nedigot, “Ez ê te li quzê ca te vegerînim” bi haweyekî kubar me digot, “Ez te bişînim cîhê berê.”

De îja cîhê berê jî hew bi destê me dikeve, mixabin!..

Gotina Dawî

Mixabin “cîhê berê” jî êdî ne cîhê berê ye.

xal û xwarzê û şerê israîl û îranê

-Haa xalo!

-Çi ye dîsa! Çi qewimî?

-Bi Xwedê wer xuyaye şerê Israîl û Îranê yê zû bi zû bi dawî nebe.

-Kuro, hey kundir! Ma israîlî wek te jî ne baqil in!

-Çima? Ma min got çi, xalo?

-Kuro, ma dibe meriv mar birîn bike û birîndar berde? Ma tu nizanî bê marê birîndar çi qasî xetere û kîndar e! Ma heya heyfa xwe hilneyne disekine? Israîlî jî dizanin ku Îranê nîvkuştî anku birîndar bihêle, sibê ew Îran ê ji îro bêtir bibe agir û têkeve malên wan, loma jî heya serî neeciqîne ew ê nesekinin. De Xweda û Şeytan bi hev re li pişta wan bin!

-Amîn! Bi Xwedê xebera te ye, xalo. Wê havînê marek ketibû tuwaleta me ya derve. Xwarzîya te kir gilî û gazî û ez rabûm çûm, min xwe li hewşê qewimand, min rahişt bêrekê û ajot ser mar. De de de… min bêr dawişand nav pişta wî, min ew birîndar kir, bi haweyekî birîndar xwe li qula dîwêr qewimand û ji nav lepên min filitî, bêxwedîyo.

-Maşalê dû re nehatibe bi qûn mûna te ve nedabe!

-Na, ne bi min, lê piştî wê bi du sê rojan çû bi kûçikê cîranê me ve da. Ya rast ji hêlekê ve jî kêfa min hat.

-Çima gidî! Sûcê kûçikê reben çi bû?

-Tûlo, wextê cewr bû li ber destê min mezin bû. Havînekê ez ne li gund bûm, du sê mehan li çolê mam. Ku vegerîyam malê bêxwedîyê hew xwe li min girt, cîranê me bi goşt moştê qesaban xweş lê nerîbû, ji bo konfora xwe hew xwe li min kir xwedî, tûlo; xwe bi çend hestîyan firot.

-Weleh bextê kûçikan ne xerab e lê yê te bêbext derketîye, mixabin.

-Erê, rast e, lê jixwe ew ne kûçikê hur bû, qirme bû, qirme. Dêlika maka wî ji ber gur miran, rêvî mêvîyan gon xwaribû.

-Himm!

-Axir… jan bi serê wî bikeve. Min ê bigota çi? Haa… erê. Di nûçeyan de got ev şer ê zû bi zû nesekine û her ku here wê li herêmê gişî belav bibe. Got belkî bandorê li pêyasê jî bike. Erê weleh vê sibehê ez daketim bajêr min xwe li a-101ê qewimand, min têra du sê mehan ji bo serşok û tuwaletê kaxet maxet, peçete meçete kirîn. Min got belî nabe!

-Kuro, hey xwelîser! Ma ku nan tune be tu bixwî, tu yê çawa birî û ku tu nerî tu yê wan kaxet maxetan, wan peçete meçetan têxî qûna xwe, hi ii? Îja ka aqil!

-De tişt nabe. Qey wê lazim bibe…

-Erê erê, ew ê lazim bibe. Here wan kaxet û peçeteyan li ber derê hewşê li hev kom bike, bike londer û agir berdê, bila bişewite bibe xwelî.

-Çima xwelî, xalo?

-Ji bo tu li serê xwe bikî, berxê xalo.

pasaja dîrokê

Hin xwelîserên ku vitevita qûna wan e êdî mane heyirî û dibêjin:

-Ma nizanim hewce ye hûn bibin qûl û xulam û koleyên amerîkîyan?

Ez jî dibêjim:

-Erê, hewce ye; ji ber ku kûçiktîya ji amerîkî û israîlîyan re sed qatî çêtir e ji kûçiktîya ji tirk û ereb û eceman re; qet nebe hêstîyên me yê paqijtir û bigoşttir bin.

Ev sed sal in em ji tirk û ereb û eceman re kûçiktîyê dikin. 

Me şêkir nedît!

Me xêr û fêde nedît!

Çi ket kîsê me?

Hîç!

Êêê!..

Tiştê çû nedin dû û jixwe em ê jî lê venegerin; dîrok xwe nuh dike.

Loma jî di vê rûpela nuh de em ê dev ji xwelîserîyên xwe yên berê anku yên çûn berdin û li ser vê rûpelê ji bo xwe jî pasajekê binivîsin.

Û hûn…

Êdî dev ji tehlîl û analîzan berdin, jixwe ku Xwedê (Amerîka) biryar dabe, her tişt ê wek Xweda bibe,

lê…

hûn çi dikin?

Hûn ê çi bikin?

Di wê pasajê de hûn ê çi hunera xwe pêşkêş bikin, mesele ev e.

De îja bela bibin û her kes bi kar û huner û sinhetê xwe ve dakeve.

Gotina Dawî

Ji îro pê ve tu tişt ê wek xwe nemîne, lê hin xwelîser ê her xwelîser bin û xwelî li ku be ew ê serê xwe nêzîkî wê xwelîyê bikin.

beqê xesandî

Bi saya serê amerîkî û israîlîyan kurd ê ewil li xwe vegerin, dû re li dîn û bawerîyên xwe vegerin.

Cejna remezanê ya îsal- hin bakurîyên mirîd ên mejîsist ne tê de- di bin sîya cejna Newrozê de ma;

di nav kurdan de coşa Newrozê ji coşa remezanê bêtir bû;

bêguman ji pirbûna alayên rengîn paçikên kesk û sor û zer jî zêde xuya nebûn.

Axir…

di rewşeke weha sosret de ku hindik mabû kurdî di nav kurdan de biqelihe, Kurdistan mîna rojê hêdî hêdî ji rojhilat hiltê.

Lê xwezî roj li hinan hilnehata!

Hin xwelîserên beradayî hîn jî bi bayê entegrasyonê bi vir de û wê de dipengizin.

Ne tenê kesayetên sîyasî, hunermendên bêbextîyê li hunerê dikin jî xwe ji ber vî bayî nadin alî.

Endamekî Koma Amed ku nizanim ka bê navê wî çi quzilqurt e, straneke bi tirkî xwendîye û ji wê stranê re klîbek çêkirîye.

Ku kesayet fahîşe be, beden dikeve bin her kesî, mixabin.

Wê rojê hevalekê gilî û gazin dikir. 

Digot, “Êdî tirkînivîs wek berê xwe kêm hîs nakin. Û her weha dema tên cem kurdînivîsan wek berê serê wan ne di ber wan de ye, bi kirinên xwe şanaz û serbilind in. Berê hewl didan bi kurdînivîsan re hevaltîyê bikin û hêla xwe ya kêm bi hevaltîya wan pîne bikin, lê êdî ne xema wan e, fîkefîka wan e.”

Mixabin, rast gotîye; ev jî encama entegrasyonê bi xwe ye, 

lê bila zêde pişta xwe nedin wê entegrasyonê, zeman ê bê ew xwelîser ê di bin wî dîwarê eyretî yê entegrasyonê de bimînin. Û kes ê jî wan ji bin wî dîwarî dernexe.

Haa!

Erê, em dajon ser kurdên tirkînivîs, lê bala min lê ye Jan Dost jî zêde entegreyî erebî dibe. 

Ne ji fûarên wan dimîne, ne jî ji festîvalên wan. Û jixwe hema ku kêsê dibîne pirtûkên wî berî bigihêjin ber destê kurdan diqulipin erebî.

Erê, konfor heqê her kesî ye, lê carinan divê meriv nebe hêsîrê konforê û ji doz û dahwe û prensîbên xwe dûr nekeve.

Ku ûjdanê meriv rehet be, bahlîfa bin serê meriv cuherê kerê be jî, dihêle meriv di nav konforê de rakeve, xewn û xeyalan bibîne û bi wan xewn û xeyalan hêvîyên xwe xurt û şên bihêle.

Min go axir…

Gotina Dawî

Qûna tazî ji tembûrê aciz î…

helbesteke qebhetpêdehatî

Wextê te got ez hew ji peyvên te fêhm dikim,

brûska zimanê te hat bi ser kemçika dilê min ve da.

Heya destê sibê serê min bû bahlîf bahlîf bû serê min 

û serê min gindirî binya nigên min.

Wê sibê mele başewala ji himbêza jina xwe revîya çû bi cenabet azan da.

Wextê te got ez hew ji peyvên te fêhm dikim, 

pîra ku navrana delingê xwe didirût, bêhemdê xwe çermê berzika xwe bi navranê ve dirût;

xwîna kêçekê jê çû, 

pîrê li keçikanîya xwe vegerîya.

Wê rojê ro sar ma, bi qasî sê seetan hîç xwe tev neda.,

wê li pîrê nerî pîrê li wê…

Wextê te got ez hew ji peyvên te fêhm dikim,

xwirekê ez girtim, 

her ku min hewl da xwe bixwirînim xwir ji tilîyên min revîya.

Di nav tayên porê min ên firkbûyî de kelmêşan bi veşartokê lîst.

Dengê nalenaleke fahîşe xwe li guhên min girt.

Ez bi taya şehwetê ketim wê şevê heya destê sibê şilfîtazî gerîyam kolan bi kolan, lê bi ser ve nebûm;

ne li jineke bî rast hatim ne jî li bûkeke xêrnedîtî rast hatim.

Wextê te got ez hew ji peyvên te fêhm dikim,

Req bûn kîso kîso bûn req û rez jî bû para hevalê beq.

Gerîkan dev ji xebatê berda, di wan şevên bêdeng de çirçirkan hew stira.

Wê şevê, ji çîrûzkên agirê qûna gulstêrkan stêrk xwiricîn, qebhet bi heyvê de hat. 

Wextê te got ez hew ji peyvên te fêhm dikim,

peyv bûn meyt û ez jî bûm darbest li ser destên xwelîserên bêbext.

Ne wext ma ne bext ma ne jî text.

Wextê te got ez hew ji peyvên te fêhm dikim,

wê şevê li gel ku dinya çikîsayî bû jî di bin ronayîya stêrk û heyvê de berf û baran bi hev re barîyan hûr hûr kulî bi kulî.

Erd veqelişî ji nişka ve, 

mirîyên tîbûyî tîna xwe şikenandin wê kêlîyê.

Ruhên bicenabet derketin tobê li ber nalenala bixweşanîna sêwîyan.

Wextê te got ez hew ji peyvên te fêhm dikim,

kuxukekê ez girtim û hew ez berdam, 

di nav belxema min de kurm li zimanê xwe gerîyan.

Ziman gon xwar, sîh û herfek ji ber çûn, ax kerr bû, ezman lal ma.

Wextê te got ez hew ji peyvên te fêhm dikim,

ji firnikên Xwedê Şeytan pengizî, 

stuyê min li pê toqa wî çû, li ser dilê min nahlet şîn hat;

rişma emrê min çû li çîpên pinpinîkekê gerîya; ew çû ku ez jî li pê wê bezîyam 

û li ser rengînîya baskên wê ez kwîr bûm.

Erê… 

Wextê te got ez hew ji peyvên te fêhm dikim,

peyv celî bûn ji ser zimanê min, 

bi çolê ketin.

Û ji nişka ve çol veguherî mêrgeke rengîn mîna bihuşteke derewîn.

emînê erbanî

Nahlet li feleka xayîn bê!

Nahlet li kodika tembûrê bê!

Mixabin, şahê dawetan Emînê me yê Erbanî yê ku govend li ber stranên wî bi cizbê diketin jî şehîd ket û çû!..

Zemên ew jî dabelihand!

Dîsa mixabin,

tembûr sêwî, elektro êtim ma. Û têlên tembûrê jî êdî bêtilî ew ê bi xwe xweş bînin.

Wî jî wek her bêdewletî berî welatê xwe azad û serbixwe bibîne, çû.

Erê, tiştê çû hewce ye meriv nede dû, lê çû…

Xwedê heqê wî ji Mûradê Emrûdî û Bismillî Zeko û Ednanê Şêbî re nehêle. 

Bi nifirên wan çû, rehmetî; 

êdî meydan ji wan re ma.

Heyf!

Bi çûna rehmetî re êdî Aynûr ê jî hew li ber strana “Ax Aynûr zalim Aynûr” bireqisin. 

Tew belkî piştî çûna rehmetî dê û bavên Emînhez hew navê Aynûr jî li keçikên xwe bikin.

Min go dinya derew e, lo! 

Û Emîno çû!

Gotina Dawî

Emînê Erbanî bi civakê da qebûlkirin ku meriv nexwende, nezan, bêvîzyon û her weha ji do-re-mî-fa-sol-la-sî fêhm neke jî meriv dikare navê xwe bi hozan û hunermendî li ser rûpelên dîroka muzîkê binivîse.

Gotina Herî Dawî

Henek li hêlekê, lê weleh di zemanê xwe de bira jî tu şahê dawetan bûyî û te kes di se pozê xwe re nedidît.

Axir…

Rehm li gora te be û li hêla din Xwedê te bike şahê govenda horîyan.

şerê îranê û bêhna azadîyê

Zeman xerab e lê hay ji xeraban jî hebin…

Çep û rastên tirk çepûrasto lê dixin û hewl didin ku kurd ji bindestîyê dernekevin.

Nizanim Amerîka kurdan dixapîne!

Nizanim ma ev cara çendan e ku Amerîka kurdan difiroşe!

Nizanim êdî hişê kurdan li serê kurdan e û ew ê hew pişta xwe bidin Amerîkayê!

Û û û!..

Eman haa!

Eman haa!

Ne ew luksa kurdan heye, ne jî ew qudreta kurdan heye ku xwe qure û delalî bikin; 

jixwe yê xwe biqudret dihesibîne jî hayê wî ji qudret midretê tune ye; êdî kêç û spî jî ji nav berzika wî direvin, 

lew ji bêwîtamînîyê her tayekî berzikê li derekê dinere êdî.

Bi kin û kurdîya kurmancî,

ku Amerîka 99 caran jî me kurdan bifiroşe/bixapîne/li ser piştê bixe, cara 100î dîsa em ê li pey wê herin,

ji ber ku…

Xweda ew e û ew çawa fermanê bide, em kurd ê serê li ber wê fermanê ranekin.

Yên ku ji me re dibêjin Amerîka we ji bo berjewendîyên xwe bi kar tîne, hîn ew bi xwe ji bin Amerîkayê derneketine.

Gotina Dawî

Ne biratîya gelan, ne demokrasîya guran, xwe bi xwe pişta xwe bidin hev wek mêran.

otobusa entegrasyonê

Li Sarîyerê tekerê otobusa entegrasyonê teqîya, otobus li dîwarê mizgeftê qelibî; Amed mir, Bekir birîndar e.

Lê hîn jî hin bêhişên oportunîst hewl didin Bekir bikin Amed û kirasekî sorspî ji bejna Amed re bibirin.

Hoo oportunîstino!

Serê Amed bi hêlekê ve, qûna Amed bi hêlekê ve dihere, bi pîneyan jî ew kiras ê jê re nebe

û  nabe jixwe.

Îja carinan ehmeqîyek pêşîyê li ehmeqîyeke din digire, lew ehmeqên tirk ji ehmeqên me ehmeqtir in.

Çima?

Heger ne ji ehmeqîya ehmeqên tirk bûya, bi saya ehmeqîya ehmeqên me bi awayekî pir hêsan û bê tehb û bê serêşayî em ê entegreyî tirkan û Tirkîyeyê bibûna; ne kurdîbûna me dima ne jî kurdbûna me;

piştî pêncî salên din, 

mîna laz, gurcî, çerkez, rûm û arnawidên bi awayekî asîmilasyonîst entegreyî tirkbûnê bûne ku îro carinan dema mijar dibe esl û fesl, radibin bi awayekî qure û romantîk lê di eslê xwe de bêkesayetî ye, dibêjin “bi eslê xwe ez laz im, gurcî me, çerkez im, rûm im, arnawid im” kurd ê jî bibêjin pêşîyên me kurd bûn, mixabin. 

Çendî rastî tehl be jî her weha rast e.

Îja heyran,

mala bavê ehmeqên tirk ava be ku bi ehmeqîya xwe pêşîyê li ehmeqîya ehmeqên me digirin û dikin nakin nikarin otobusa entegrasyonê bigihînin qonaxa dawîn anku bigihînin qonaxa asîmilasyonê.

Bi hêvîya tekerên din ên otobusa entegrasyonê biteqin û ew otobus hîç negihêje wê qonaxê.

Ya bi xêr.

Axir…

Zîhnîyeta bermeqlûb!

Ne ku hûn ê rabin hunerê entegreyî xwe bikin, hewl bidin xwe entegreyî hunerê bikin, 

lê li welatê me wek her tiştî ev jî bermeqlûb e, mixabin.

Hunermendên ku 

nikaribin li ser mejîyê xwe hunera xwe biceribînin, 

ne hunermend in, 

tabûmend in.

Û bi tabûyan, 

hûn dest diavêjin namûsa hunerê, huner ji qîzanî/keçikanî dikeve, 

lê hûn ji ber çûne, hayê we ji we tune ye…

Axir…

Teorî, 

berhemên mejîyê analîtîk in, 

lê hin heval, 

bê mejî xwe li teorîyan diqewimînin.

Dû re…

Axir, em nêzîk binerin.

Gotina Dawî

Nexwînin, 

ji bo hûn li nezanîya xwe hayîl nebin.