yextîyar û şûşeya bremenê

Min got:

-Yextîyar tu ji ku têyî?

Got:

-Bi Xwedê ciwamêrek miribû. Ez çûm min fatîheyek xwend û hatim min go du sê şûşe bîra vexwim.

Min got:

-Tu û Ezraîl şirîkên hev in. Fîkefîka we ye li nav vî bajarî hûn digerin; mala ku bi dilê we be hûn di ser gav dikin, mala ku ne bi dilê we be hûn xera dikin, konê şwînê li ber derîyê wan vedigirin.

Li ser wî serê wî yê rût, bi hênkayîya sura bayê ji derve xwe li hundirê mekanê diqewimand û ew aromaya araqê pêl bi pêl ber bi firnikên me ve radipelikand, ew çend ta porê wî yên bi haweyekî bêmehne li ser çermê serî mabûn sivik sivik li ba diket. Di bin simbêlan de kenîya û li min nerî.

Got:

-Bextê Ezraîl tune ye. Hew te dît rojekê li ser min jî fatîhe xwendin...

Rabû ser xwe, ji dolabê şûşeyek Bremen derxist û derbasî dawîyê bû.

Piştî ew derbasî dawîyê bû, min jî dengê muzîkê piçekî kêmtir kir û min rahişt pirtûka xwe ya ku ev serê deh rojan e li dorê diherim û têm lê dikim nakim nikarim biqedînim.

Bi reqînîya şûşeyê re ku min texmîn kir li zemîna mekanê gindir bû, çavên min ji nav tîpên peyvên rûpela ku ez lê hilkumîme bi alîyê derî ve qulipîn. Min pirtûk bi dev danî ser sêpayê û bilez ez ber bi dawîyê ve çûm. Ku min nigên xwe avêtin hêla derî ya dinê, çi bibînim! Serê yextîyar li ser maseyê ye û şûşa wî ya ji destê wî pengizîye erdê hîn jî hêdî hêdî digindire û wê bîraya ku nebû qismetê wî hûrik hûrik li ser zemîna mekanê direşîne.

 

margîse anku bûkalemon

Kurdên poliîk û qaşo welatperwer û kurdperwer ên nivîskarîya tirkî dikin, ji dagirkerên kurdan bêtir zirarê didin kurdan, mixabin.

Lê…

ku tu ji wan bipirsî jî, kes bi qasî wan ji kurdan re xizmetê nake.

Ne ku nezan in, na!

Dizanin bi xwe û xwebûna xwe re ne durist in û dizanin civakeke nezan bi haweyekî ehmeqane polîtîze bûye, 

loma jî ji bo berjewendîyên xwe yên şexsî genfiskîyê anku fisgenîtîyê dikin.

Di ber çi de?

Egoyeke heftserî…

Populîzmeke beradayî…

Konforeke kurtêlxwirî…

Karektereke pînekirî…

Lê ya herî ecêb,

ev nivîskarên ku ji xwe û xwebûna xwe dûr ketine û bi haweyekî nedurist tev digerin, ji duristan bêtir xwedîyê qedr û qîmet in li vî welatî.

Loma jî…

Ciwanik û ciwamêran serê xwe bi sosyolojîya vî miletî re êşandîye û ji xwe re li ser nezanî û ehmeqîya wan diçêrin.

Nav û deng bi xwe dixwin, 

bi pere û şohretê serxweş dikevin, 

di nav konforê de digevizin.

Û bi dizî ji vî miletî re dibêjin,

“Aqilê sivik barê giran.”

Axir…

Gotina Dawî

Meriv bi qasî kapasîteya mejîyê xwe bextewar e, diêşe…

xewna silo û rojeva mem

Silo ji eskerîyê vegerîyaye, êdî doza zewacê dike, lê plan û bername û rojeva bavê wî Xeto tiştekî din e.

Xeto dibêje wa ye lawê min ji eskerîyê vegerîya, çend quriş perekê min heye, ez ê bi wan çend qurişan ji me re tir û qemyonekê bikirim û jixwe rêya Kurdistanê zêr dibire; her ji seferekê hezar dolar ji me re bimîne, bi her du mekînan nemîne nemîne mehê çar pênc hezar dolar ê ji me re bimîne.

Xeto tir û qemyonekê dikir, wan li ber derî girê dide û dor bi dor her carê Silo li yekê siwar tê û dikeve kezeba rê, geh li Duhok û Zaxoyê ye geh li Konya û Stenbol û Bûrsayê…

Seferek…

Du sefer…

Sê sefer…

Silo sor kirîye, bi dîwaran ve radipelike, lê deng ji Xetoyê bavê wî nayê.

Xeto jî çav li pereyan ketîye, karê wî pereyan dijimêre, dide ser hev û mîna kûçikê nuh bi hestî hisîyabe di bin simbêlan de hîrtehîrta wî ye dikene, kêf kêfa wî ye.

Sibeyekê Silo ji xew radibe tê li miqabilî bavê xwe rûdine, dibêje:

-Haa yabo!

Xeto dibêje:

-Çi ye, Silo? 

Silo dibêje:

-Vê sibehê hema berî azana melê min xewnek dît.

Xeto dibêje:

-Bi xêr be înşalleh!

Silo dibêje:

-Bi Xwedê yabo, ji kê re bi xêr be ji te re ne bi xêr e. Di xewnê de min dît min dinîyha te.

Gotina Dawî

Îja heyran,

meseleya Mem Ararat û Kom Muzîkê jî ji kê re xêr be ji kurdan re ne xêr e. Her kes li pey a xwe ye û em giş jî dizanin bê a wan çi ye.

li ber straneke fransî

Ciwamêrekî xaltîka xwe bir paş girekî, li wir têr nîyhayê û dû re rabûn bi destên hev girtin, berê xwe dan cem melê.

-Selamuneleykum.

-Eleykumeselam.

Mele got:

-Kerem bikin, hûn çi ji min dixwazin?

Ciwamêr got:

-Em hatine tu mehra me bibirî.

Mele got:

Hûn çi yê hev in?

Ciwamêr got:

-Ev xaltîka min e, ez jî xwarzîyê wê me.

Mele got:

-Heyran, mehra we çênabe.

Ciwamêr got:

-Çima çênabe?

Mele got:

-Kuro, ev jin xaltîka te ye, Tu di dewsa lawê wê de yî. Ma mehra meriv li dêya meriv dibe? Nabe nabe.

Ciwamêr got:

-De rabe ser xwe lo! Weleh berî em werin cem te bi nîv seetê li girê pişta gund, me nîyha hev, qûn li hev qetand, îja nabe!

Îja heyran…

Em dibêjin, “Keçê, çima tu bi tirkî dipeyivî?” 

Dibêje, “Ez baş nizanim xwe bînim zimên.”

Ê keçê xwelîserê! Heya doh jî li gund tu di nav rêx û bişkulan de, tu li pey qûna pez û dewêr bi vir de û wê de zîz dibûyî, ma çawa çêbû?

Gotina Dawî

Mehr li her tiştî tê birîn, tenê mehr li zimên nayê birîn; 

lew ziman anarşîst e, tu hez bikî nekî ne xema wî ye, lê ku ew hez bike, tu dibî xwedan kesayet, xwedan civak, xwedan netewe, xwedan dewlet.

Bi kin û kurdîya kurmancî, tu dibî xwe-dê bi xwe.

cejna zimên

Heso bi mêvandarî dihere Xursê mala hevalê xwe Şêxmûs.

Ku Heso dikeve nav gund, tiştek bala wî dikişîne; li ber derîyê her malê kerekî nêr girêdayî ye.

Heso li malan dinere, li keran dinere û difitile ser mazûvanê xwe, dibêje:

“Ero ev tu ji min re nabêjî wextê ev ker dest bi zirînê dikin û mîna orkestrayekê deng bi hev dixin, hûn çawa îdare dikin?”

Mazûvanê wî dikene, dibêje:

“Em wî rûnê ku hesinan pê dinermijînin bi dora qûna wan didin, ew rûn derbenda qûna wan sist dike. Dema zirîna wan tê ku bizirin qûna wan berî devê wan ji hev fireh dibe û dibe çireçira qûna wan. Wek tu jî dizanî ji bo meriv biqîre hewce ye meriv xwe bişidîne, xwe bicivîne ser hev. Wextê zirînê jî ker hewl didin xwe bicivînin ser hev ku bizirin, ew qûna bi rûn sist bûye ji hev vedibe û ba ji ber dihere; ew çûna bê nahêle ew ker bi dilê xwe bizirin. Dev vekirî ye lê deng tune ye. Bi kin û kurdîya kurmancî, jêr zora jor dibe.

Axir…

Bi hêvîya jêra me jî zora jora me nebe.

Gotina Dawî

Bi hêvîya xwendin û nivîsandina kurdî jî bi qasî axavtina kurdî li nav me kurdan belav bibe, çendî axavtin wek berê ne xurt be jî...

ken û civat

Di salên heyştê de çend xortên Qezê/Qoserê li qiraxa çemê Zirganê rûniştine cixareyeke esrar vedixwin.

Guloverîkek çêkirine û dor bi dor wê cixarê di nava xwe de digerînin, her carê yek gulpekê lê dixe û dide destê yê din…

Ku Heso gulpekê lê dixe, dikuxwe û qûna wî zora wî dibe, tirekê dike.

Ew cixare diqede yek din ji xwe re dipêçin û vêdixin. 

Wek her car dîsa cixare dest bi dest digere. Ku dor tê ser Heso, di ser Heso re gav dikin. Heso xwe aciz dike, dibêje, “Çima hûn di ser min re gav dikin? Ma ez jî ne zilam im!

Remezan difitile ser wî, dibêje, “Xalê Heso, te gulpek li cixarê xist, te tir kir, ku tu gulpeke din lê bixe, tu yê birî. Ya baş tu bes vexwî.”

                                * * *

Xeto hew lê radibe û dihere doktor, gilî û gazinên xwe li cem doktor dike. 

Dibêje, “Doktor beg, ez dikim nakim hew li min radibe.”

Doktor dermanekî didê û radibe berî dide malê, dihere. 

Roja din dîsa tê li derîyê doktor dixe. Doktor wî keremî hundir dike.

Dibêje, “Doktor beg, ew dermanê te da min bi kêrî kîrê min nehat, tew ji berê sisttir bû mîrato.”

Doktor dermanekî din didê, dibêje, “Ka vî dermanî bixwe.”

Derman ji destê doktor digire û dîsa lê dixe berî dide malê. 

Lê derman dîsa bi kêr nayê, radibe ser xwe, lê dixe dîsa tê cem doktor. Ku doktor çav lê dikeve di bin simbêlan de dikene, dibêje, “Bawer im vê carê ji bo malavayîyê tu hatî!”

Mêrikê me dibêje, “Na weleh. Malavayîya çi halê çi! Dîsa nebû û tew bi carekê bênamûs bû…”

Doktor lêvên xwe xwaromaro dike, dimîne heyirî, dibêje, “Heyran, ka here jina xwe bîne bê mesele çi ye?”

Mêrkê me dihere bi çengûrê jina xwe digire, wê tîne. 

Ku doktor çav li dilq û sikûmê jinikê dikeve, kîrê wî jî mîna kîrê mêrê jinikê sistopisto dibe û serî diavêje xewê, hew xwe tev dide.

Doktor berjêr li nav nigên xwe dinere, serê xwe bilind dike li jinike dinere û dû re difitile ser mêrik, dibêje, “Bi telaq kîrê te ji te baqiltir e. Ma rebenê kîr ê çawa li ber vê jinê serî rake law. Baş e ku neçûye xwe li qûna te negirtîye! Ka rabe em herin cem şêxekî/meleyekî bila li ser kîrên me bixwîne yan na ev mîrat ê heta hetayê hew ji vê xewa belengaz şîyar bibin.”

malxwê malê

Li Qezê/Qoserê dozger bi polîsan re digirin ser malekê. 

Xwedîyê malê mirîye, şilfî tazî li nava salonê li ser piştê veketî ye. 

Li qozîyeke odeyê jî jina wî li ser çongan rûniştîye, digirî, li xwe dixe.

Qomsêr li kîrê mêrik dinere şaş û matmayî dimîne, ne kîr e, doxa tevşo ye, mîrato.

Di ser stuyê xwe re dizîvire, li dozger dinere û dev lêva xwe dike û serê xwe dihejîne. 

Dozger jî di bin simbêlan de dikene û difitile ser jinikê, dibêje, “Serê te sax be. Xwedê sebrê bide te, xweha min.”

Girîyê jinikê pirtir dibe, bi hutik û kulmikan bi sînga xwe dikeve. 

Dibêje, “Axx ax, dozgerê min! Ê tu nizanî bi çi zilam bû! Ax ax!”

Dozger dizîvire, dîsa li kîrê mêrik dinere, dû re awirekê dide qomsêr û difitile ser jinikê. 

Dibêje, “Bi Xwedê bi Xwedê, tu çi qasî bigirî û li xwe xî, tu ne neheq î! Ez jî bi çavên xwe dibînim bê te çi wenda kirîye.”

kalê hamid û pîra gozê

Serê sibê ye…

Esker digirin ser gund, diajon ser mala kalê Hamid û êrîşî hundirê xênî dikin.

-Rabe! Rabe! Rabe!

Kalê Hamid ji nişka ve vediciniqe û lihêfê ji ser serê xwe dide alî ku eskerekî qûncilikî lûla tivingê xistîye zikê wî.

Kalê Hamid mîna kîvroşkê ku tu ronîya lampê bide ser, her du çav mîna du tasan jihevçûyî sar disekine.

Kalê Hamid ji nav nivînan radibe, esker her du destên wî ji paş ve kelepçe dikin û berê wî didin derve. Berî kalê Hamid hilkişe dawîya cemsê di ser stuyê xwe re dizîvire li pîra Gozê dinere.

Pîra Gozê jî li devê derî her du destên xwe kirine newqa xwe û wek ku ne mêrê wê qesasê bavê wê di nav destê esker de ye qup sekinîye û bi haweyekê bêxem li çûna mêrê xwe dinere.

Kalê Hamid dibêje:

-Erê Gozê, erê. Ne sûcê te ye. Bila her şev min di te nîyha, min tîna hundirê te bişkenanda, qey te yê jî li pey min çend niqut hêsir biniqutanda û li xwe xista, kirasê xwe biçiranda. Îja tu jî heq î, mêrkê min bênamûs bûye, teres bûye, hew dikare serî rake, mixabin.

şofêr û jinên wî yên pêgirtî

Felît şofêr e, şofêrê tirê ye.

Ji Stenbêlê bar bar dike dibe li Kurdistanê datîne. 

Her weha mêrê du jinan e, Felît.

Ji deh rojan carekê rêya wî bi malê dikeve, wekî din her li ser rêyan e, rebeno. 

Çi cara rêya wî bi malê dikeve du rojan li malê dimîne; 

şevekê dikeve himbêza jina xwe ya biçûk, şevekê jî dikeve himbêza jina xwe ya mezin û difîkîne; 

him enerjîyê li xwe bar dike, him enerjîyê li wan bar dike û dîsa lê dixe, geh berî li Stenbolê ye geh berî li Kurdistanê…

Rojekê ji rojan dîsa li malê ye, lê ka ji ber çi ye nizanim, jin ji wî dilgiran in, nehnehîyan dikin.

Li rebeno jî rabûye, li dîwêr bixe wê dîwêr qul bike.

Ji jina biçûk re şinekîya dike, li dora wê dihere û tê, jina biçûk xwe nade ber, difitile ser jina mezin, ji jina mezin re şinekîyan dike, li dora wê dihere û tê, ew jî guh nadê, jê direve. 

Felît hêrs û aciz dibe, radibe ser xwe, çakêtê xwe li xwe dike û di derî re derdikeve, dihere li tirê siwar tê. 

Berî dîreksîyon bi hêla Stenbêlê ve bişikîne û pê li xazê bike, hêdîka paca xwe dadixe jêr, serê xwe di pacê re derdixe û li hêla jinên xwe dinere, dibêje: 

-Ê de va ye ez ê herim Stenbolê. Li ser rê heya ez bigihêjim Stenbolê ez ê di deh jinan nim, lê ka îja kî yê di we ne, hi ii?

Û pê li xazê dike, dîreksîyon diqurifîne û dihere.

xapandin

Gelo însan tên xapandin an xwe bi xwe ew bi xwe xwe dixapînin?

Pirs pir eşkere û zelal e, lê em bi xwe çi qasî durist û eşkere û zelal in?

Wek ku carinan bi kêrî meriv jî tê dema meriv xwe dixapîne!

Nizanim lê ev jî ji tirsê dizê;

ji tirsê dizê lew em newêrin li xwe mikur bên!

Axir…

Humanîstbûna me derew e.

Demokratbûna me derew e.

Ehlaqparêzîya me derew e.

Heqperestîya me derew e.

Dîndarîya me derew e.

Şoreşgerîya me derew e.

Bi kin û kurdîya kurmancî,

em bi xwe zir derewek in.

Gotina Dawî

Her kes bi haweyekî dixape, dixapîne li ser têla zemên…