seadetê û vê sibehê

Doh Seadetê lê xist çû cem mala xweha xwe.

De qey werê ye, meriv çi qasî mezin bibe jî carinan meriv doza malzarokê jî dike; xweh û biratî xweş e.

Erê vî zemanî zehmet e, lê li ser esasê rastî, durustî û paktîyê mimkun e.

Axir…

Vê sibehê ez rabûm ser xwe, ketim serşokê, min destek li serê xwe xist- ya rast min destek li rîha xwe xist ku wek hûn jî dibînin rojekê erê rojekê na ez serê xwe didim ber jilêt û gwîzanê, lê rîha min jî maşale têra du serîyan gur e.

Erê, piştî serî û serşokê ez derketim ku çi bibînim Leylê taştêyek amade kirîye dîtin û gotin nabin yek. Min taştêya xwe xwar, rabûm min xwe da ser hev û derketom devê derî. Ji jor de agir dibare, ne îşê germê ye. Hîn li xwe nezîvirîbûm hew min dît texsî li ber min sekinî û Seadetê jê peya bû. Bi bişirîn zîvirîm alîyê Seadetê û li şûna wê rûniştim.

Seadetê got:

-Tu ne bi Xwedê re yî lê Xwedê bi te re ye. Te dît texsî hat ber nigên te, Xwedê nehişt di kelekela vê germa havînê de tu bimeşî.

Min got:

-Xwedê jî dizane wê bi kê re be û ne bi kê re be, Seadet. Ew baş dizane ez ne durû me û kesekî rast û dilpak im. Her weha ew baş dizane ez wek vî miletî ji ber tirsa qûnê berî nadim qiblê, narim hecê û mehekê mîna pezê bêziman ên devgirêdayî xwe birçî nahêlim ji sibehê heya tarî dikeve erdê.

Gotina Dawî

Seadetê tim dibêje, “Heca meriv li ber derîyê meriv e.”

mele û azana sibehê

Heso qurta dawî li araqa ber xwe xist û rabû ser xwe. 

Şiveq bû. Li hêla mizgeftê nerî, deng û pêjna melê tune ye. Bi xwe re nedît here li tuwaletê bimîze; tuwalet li serê qozîya dîwarê dawî yê hewşê bû. Li ber dika xênî şelwer li xwe sist kir û bi dîwarê ber derî ve mîst. Ji şîdeta mîzê çend niqut pejiqîn nav çavê wî jî, lê ji tesîra serxweşîya araqê li serê kîrê xwe nenerî, serê xwe bilind kir li ezmên nerî. Dinya çikîsayî bû; bi haweyekî şaşmayî lêvên xwe xwaromaro kirin û serê xwe hejand.

Piştî kunê xwe yê mîzê vala kir, li xwe fitilî, çû derbasî hundir bû. Bêyî ku xwe veke li ser dev xwe bi ser doşekê ve avêt û serî avêt xewê.

Berî nîvro bi xwe hisîya. Rabû ser xwe, parîyeke nan avêt devê xwe neavêt devê xwe, rabû berî da hêla mizgeftê. Li devê derîyê mizgeftê li mele rast hat. Piştî dana silavê, got, “Seyda, mala min lê ye, tu di nimêja sibehê de tu hew azan didî. Xêr e?”

Mele dibêje, “Erê, ez rabim nimêj bikim ji bo hûn jî şîyar bibin û rabin herin pez û dewarê xwe êm bikin, ne? Di nimêja sibehê de ez du ciwamêran li pey xwe nabînim ku nimêj dikin. Îja madem ku hûn ê neyên li mizgeftê li pişt min nimêj nekin, ez jî hew azan didim ji bo we şîyar bikim. Hûn ne bes in îja ez rabim ji pez û dewarên we re jî meletîyê bikim.”

Goyina Dawî

Divê meriv bi xwe re ne di nav dudulîyan de be; durûtî ji xwenebawerîyê tê û ji bo meriv bi xwe bawer be jî ewilîn divê meriv xwe re rast û durust be.

ziman xweda ye

“Ew tahta te pê de rît baranê şuşt.”

Seet li dora yazdehê şevê ye. Li ser qoltixa xwe rûniştime, ji xwe re diponijim bê çi binivîsim, hew min dît Ednan di derî re ket hundir û got, “Berê ji bo ronîya çavê we min ew kursî didan ser hev, lê îro ew hilfire ezmanan jî ez hew wan kursîyan didim hev. Heger bi devê xwe jî bibêje jî ez ê bibêjim ‘Na lo! Ew tahta te bi ser de rît baranê şuşt.’”

Îşev jî bila ji bo xatirê vê gotinê be…

Gotina Dawî

Ku ziman li ser nigan be, hêvî yê her xurt be.

ameda bêziman

Ku nigê min digihê axa Amedê, wek ku şeytan min biricimîne, xwe nahletî hîs dikim.

Ruhê Amedê mirîye; di devê amedîyan de kurdî wek karekterekî karîkatur xuya dike; 

jixwe kes li xwe danîne bi kurdî bipeyive, mixabin ên dipeyivin jî bi ser hevîrtirş û genetîka kurdî de dimîzin.

De îja tew ku dema ew pîrên peloxî yên temenê wan bi ser heftê ketîye ku bi wê tirkîya xwe ya entîke ya qirixan dipeyivin, ew cin û pîrebok û hût û dêw û şevreşkên derdora Zerzevanê bi hawîrdor êrişî min dikin;

kazekaza min digihêje ezmanê heftan, lê ji ber ku kazekaza min jî bi kurdîya kurmancîyê ye, Xwedayê her neteweyê lê ne Xwedayê min wek her car ji min fêhm nake bê ka ez çi dixwazim, loma jî ji wê koşka xwe ya bêserî û bêbinî ranabe di gazî û hewara min de nayê.

Na na…

Gundekî omerîyan, gundekî surguçîyan, gundekî erbanîyan, gundekî mahfelîtî an şêbîyan paytextîya Kurdistanê heq dike, lê mixabin Amedê heq nake.

Gotina Dawî

Bila dilê hevalên amedî nemîne lê şewba mirinê li seranserê bajêr belav bûye, hêvî dikim xwe negihîne navçeyan jî.

Axir…

rojeva rojê

Şeş heb shot (Tuborg/Bîra) vexwarin û hêdî hêdî hat li kêleka min rûnişt. Serê wî mîna mirîşka bi êşê ketibe li ser stuyê wî nediedilî.

Got:

-Xwedê li kîjan qatî ye, xalo?

Wa min ji xwe re bala xwe dayê û bi haweyekî dûr û dirêj lê nerî û ez di ber xwe de bişirîm.

Min got:

-Qala ezmanê heftan dikin, dibêjin li qatê heftan e.

Bi haweyekî neketibe serê wî kenîya, lê ji kenê wî fuqurîyek jî difûrîya. 

Got:

-Xalo!

Min got:

-Hêê!

Got:

-Bi vê bîraya ku min îman pê anîye, heta ezmanê heyştan jî ez çûm, min ew nedît.

Min got:

-Waa!

Got:

-Erê bi wê rîha te ya nûr jê difûre.

Min got:

-Gelo dibe xwe li derinan veşartibe?

Got:

-Ji ber kê?

Min got:

-Ji ber me însanan, ma ji ber kê!

Rabû ser xwe, pihênek li qutîka bîraya ber xwe ya vala xist, destên xwe dan paş qûna xwe û di derî re derket. Du sê gav avêtin neavêtin, sekinî, di ser stuyê xwe re li min zîvirî, serê xwe hejand û kenîya.

Got:

-Erê erê, ma qey ez nizanim! Tu Xwedê yî, tu ji min re nabêjî.

Û hêdî hêdî ji min dûr ket…

Carinan nîqaşa li ser hin mijaran bifêde ye; bandorê li nerîn û perspektîfa meriv dike.

Li ser nivîsareke min niqaşa min û seyda Laleş Qaso yek ji wan nîqaşan e.

-Roj baş Devliken, min nivîsa te ya bi vê ser nivîsê xwend "Tehma Quz"

Bi kurtî, ezbenî nivîs, kitêb û filîmên li ser Kîr û Quz nabin hiner û hinermendî! Dibe porno, dibe perwerdeya seksê, tolazî û doxînsistî. Helbet divê keç û xort û jin û mêr bibin xwedî têgihiştineke seksî û romantîk! Îcar rêyên wê hene. 

Mesele, em ê roman û kitêba seksê çawa ji hev derxin? 

Guh bide min, “Heso ber bi mala Xecê ve diçû, û Xecê jî ber bi mala wî ve. Xecê çawa ku Heso dît, beşirand, xwe bi ser hev de xiland û hema di cih de li malê vegeriya. Heso lezand û li devê deriyê hewşê nêzîkayî li Xecê kir. Her du rawestiyan, her duyan bi haweyê ku li hindur bigihên hev çav dan hev. Xecê lezand, Heso jî. Xecê derbasî odeya razanê bû û xwe li wê navê avêt erdê, Heso jî mîna teyrê mirîşkan xwe dada hindur û derî xiliqand.”

Eha heta vir zimanê romanê ye, îcar ku nivîskêr her duyan tazî bike û bibêje, “Heso destê xwe di nav şeqên wê de pelikand, bi zîlikê lîst, av jê hat û hwd.” eha wî çaxî jî nivîskar ne romanê, porno dinivîsîne, û tu sax

-Ew fikr û nerîna te û bêguman tercîha te ye, seyda. Bi fikr û nerîna min jî divê qalib û tabû tune bin. Îja kê gotîye zimanê romanê ne wilo ye, ha wilo ye? Otorîte çi ye? Otorîte kî ye? Pîvan çi ye û kî dipîve?

Û ya din jî ev ne roman e, pekenîn e.

Haa! Ez ê bi zimanekî weha rût û tazî romanê jî binivîsim. Kê gotîye porno, kê gotîye erotîk, kê gotîye romantîk, kê gotîye zimanê romanê wilo ye ne wilo ye, zêde ne li ser bala min e jî, ne xema min e jî. Kê çawa xwest bila binivîse; divê em rastîyên xwe li ser kesî ferz nekin û tu sax.

-Erê, ya ku te nivîsiye pêkenok e, lê pêkenokeke ku ne di mistewa pêkenokên odeya civatan û pêkenokên Ezîz Nesîn e ku her civat karibe lê guhdarî bike! Ez wê dibêjim, û wekî din jî kî çi kirasî li nivîsa xwe bike wê bike, û tu saxtir.

-Seyda, her tim Nesînkî jî nabe. Carinan Devlikenkî jî hewce ye.

-Eha ev erê, de destê Melekê Tawis li pişta te be.

ka aqil

Rojekê ciwamêrek, ciwamêrekî têra xwe dewlemend ku li berîya Mêrdînê bi hezaran dolim erdê wî heye tê cem Hecî Şakirê mala Xatê.

Dibêje, “Hecî, ez dixwazim tiştekî bikim ku piştî pêncî salî jî navê min li ser zimanan be û her kes qala min bike. Tu çi pêşnîyar dikî? Ez çi bikim?”

Hecî Şakir wa dûr û dirêj li bejn û bala wî dinere û di bin simbêlan de dimizice.

Dibêje, “Çel pêncî berxî serjê bike, li orta sûka Qezê, ji ber peykerê Misto heya rêya ku dihere ser îpekê sifreyekê raxe.”

Dibêje, “Na, mesrefeke zêde ye.”

Hecî Şakir dibêje, “Wê çaxê rahêje keleşkofekê û li nav sûka Qezê hema kî bi ber te ket lê bireşîne; çel pêncî mêrî di ser hev de bikuje.”

Dibêje, “Weleh, ew jî zehmet e, nikarim.”

Hecî Şakir dibêje, “Ê hey te quzê wê xwaro! Ne maqûlî û ciwamêrî ji te tê, ne jî mêranî û mêrxasî. Rûne li mala xwe û bes xwe bibixudîne mîna dîkê elokan. Tu gû ji te dernakeve.”

Îja heyran,

vî zemanî deng tenê ji pereyê wan tê, ew jî wextê bi tirs destên xwe diavêjin bêrîkên xwe ku newêrin ciwamêrîyê bikin.

Gotina Dawî

Qûna we qûna mirîşkê ye, hûn diherin li ser hêkên betê rûdinin.

tehma quz

Feysel balûle ye. Tevî wî çar bira ne.

Êdî têra xwe mezin e lê hayê wî ji mezinbûn û kaosa nav nigên wî anku ji doxîna agirpêketî tune ye.

Nav quz bihîstîye lê nizane quz çi ye. Dihere cem kê, quz xweş e, quz weha ye, quz wilo ye, quz werê ye; quz û quz û quz…

Rojekê radibe ser xwe û derdikeve kifşa quz bê quz tiştekî çawa ye? Xwe bi xwe dibêje ka ez jî tehm bikim! 

Ji gundê wan pîçekî fiqur heye, bi şeytsnî benda wî dikeve, wî dibe kerxaneya Amedê. Berî dagere kerxaneyê dihere ji dikanê nanekî firnê jî dikir, dike bin çengê xwe û berî dide kerxaneyê.

Axir, jinek bi çengûrê wî digire, wî derdixe jor. Berî ku jin kincên xwe ji xwe bike, xwe tazî bike, mêrkê me nanê bin çengê xwe derdixe.

Jinik li nanê destê wî dinere, li wî dinere, dibêje:

-Tu yê bi wî nanî çi bikî?

Mêrkê me dibêje:

-Ez ê quz bixwim.

Jinik xwe şilfîtazî dike, dihere li ser nivînan vedikeve, jê re dibêje:

-Nanê xwe deyne erdê, xwe tazî bike û were vir. Ji bo tehma quz hewcedarî bi nên tune ye.

Mêrkê me nanê xwe datîne binya nigên xwe, xwe tazî dike û bi haweyekî fedîyok ber bi jinekê ve dihere. Jinik wî li ser xwe diedilîne, kîrê wî di quzê xwe û bi haweyekî biaheng wî li xwe dixe. Ax, ox… piştîçûyin û hatina neh deh neqlan hêdî hêdî çav li mêrikên me diqulipin. Berî ku pişta wî bê, jinik dibêje:

-Ma hûn çend bira ne?

Bi hatina piştê re nefes lê diçike, dibêje:

-E… eem çar carr bira bûn, va… vvaa ye ezz… ez mi…. mirim, em  em man sisê…

yextîyar û şûşeya bremenê

Min got:

-Yextîyar tu ji ku têyî?

Got:

-Bi Xwedê ciwamêrek miribû. Ez çûm min fatîheyek xwend û hatim min go du sê şûşe bîra vexwim.

Min got:

-Tu û Ezraîl şirîkên hev in. Fîkefîka we ye li nav vî bajarî hûn digerin; mala ku bi dilê we be hûn di ser gav dikin, mala ku ne bi dilê we be hûn xera dikin, konê şwînê li ber derîyê wan vedigirin.

Li ser wî serê wî yê rût, bi hênkayîya sura bayê ji derve xwe li hundirê mekanê diqewimand û ew aromaya araqê pêl bi pêl ber bi firnikên me ve radipelikand, ew çend ta porê wî yên bi haweyekî bêmehne li ser çermê serî mabûn sivik sivik li ba diket. Di bin simbêlan de kenîya û li min nerî.

Got:

-Bextê Ezraîl tune ye. Hew te dît rojekê li ser min jî fatîhe xwendin...

Rabû ser xwe, ji dolabê şûşeyek Bremen derxist û derbasî dawîyê bû.

Piştî ew derbasî dawîyê bû, min jî dengê muzîkê piçekî kêmtir kir û min rahişt pirtûka xwe ya ku ev serê deh rojan e li dorê diherim û têm lê dikim nakim nikarim biqedînim.

Bi reqînîya şûşeyê re ku min texmîn kir li zemîna mekanê gindir bû, çavên min ji nav tîpên peyvên rûpela ku ez lê hilkumîme bi alîyê derî ve qulipîn. Min pirtûk bi dev danî ser sêpayê û bilez ez ber bi dawîyê ve çûm. Ku min nigên xwe avêtin hêla derî ya dinê, çi bibînim! Serê yextîyar li ser maseyê ye û şûşa wî ya ji destê wî pengizîye erdê hîn jî hêdî hêdî digindire û wê bîraya ku nebû qismetê wî hûrik hûrik li ser zemîna mekanê direşîne.

 

margîse anku bûkalemon

Kurdên poliîk û qaşo welatperwer û kurdperwer ên nivîskarîya tirkî dikin, ji dagirkerên kurdan bêtir zirarê didin kurdan, mixabin.

Lê…

ku tu ji wan bipirsî jî, kes bi qasî wan ji kurdan re xizmetê nake.

Ne ku nezan in, na!

Dizanin bi xwe û xwebûna xwe re ne durist in û dizanin civakeke nezan bi haweyekî ehmeqane polîtîze bûye, 

loma jî ji bo berjewendîyên xwe yên şexsî genfiskîyê anku fisgenîtîyê dikin.

Di ber çi de?

Egoyeke heftserî…

Populîzmeke beradayî…

Konforeke kurtêlxwirî…

Karektereke pînekirî…

Lê ya herî ecêb,

ev nivîskarên ku ji xwe û xwebûna xwe dûr ketine û bi haweyekî nedurist tev digerin, ji duristan bêtir xwedîyê qedr û qîmet in li vî welatî.

Loma jî…

Ciwanik û ciwamêran serê xwe bi sosyolojîya vî miletî re êşandîye û ji xwe re li ser nezanî û ehmeqîya wan diçêrin.

Nav û deng bi xwe dixwin, 

bi pere û şohretê serxweş dikevin, 

di nav konforê de digevizin.

Û bi dizî ji vî miletî re dibêjin,

“Aqilê sivik barê giran.”

Axir…

Gotina Dawî

Meriv bi qasî kapasîteya mejîyê xwe bextewar e, diêşe…

xewna silo û rojeva mem

Silo ji eskerîyê vegerîyaye, êdî doza zewacê dike, lê plan û bername û rojeva bavê wî Xeto tiştekî din e.

Xeto dibêje wa ye lawê min ji eskerîyê vegerîya, çend quriş perekê min heye, ez ê bi wan çend qurişan ji me re tir û qemyonekê bikirim û jixwe rêya Kurdistanê zêr dibire; her ji seferekê hezar dolar ji me re bimîne, bi her du mekînan nemîne nemîne mehê çar pênc hezar dolar ê ji me re bimîne.

Xeto tir û qemyonekê dikir, wan li ber derî girê dide û dor bi dor her carê Silo li yekê siwar tê û dikeve kezeba rê, geh li Duhok û Zaxoyê ye geh li Konya û Stenbol û Bûrsayê…

Seferek…

Du sefer…

Sê sefer…

Silo sor kirîye, bi dîwaran ve radipelike, lê deng ji Xetoyê bavê wî nayê.

Xeto jî çav li pereyan ketîye, karê wî pereyan dijimêre, dide ser hev û mîna kûçikê nuh bi hestî hisîyabe di bin simbêlan de hîrtehîrta wî ye dikene, kêf kêfa wî ye.

Sibeyekê Silo ji xew radibe tê li miqabilî bavê xwe rûdine, dibêje:

-Haa yabo!

Xeto dibêje:

-Çi ye, Silo? 

Silo dibêje:

-Vê sibehê hema berî azana melê min xewnek dît.

Xeto dibêje:

-Bi xêr be înşalleh!

Silo dibêje:

-Bi Xwedê yabo, ji kê re bi xêr be ji te re ne bi xêr e. Di xewnê de min dît min dinîyha te.

Gotina Dawî

Îja heyran,

meseleya Mem Ararat û Kom Muzîkê jî ji kê re xêr be ji kurdan re ne xêr e. Her kes li pey a xwe ye û em giş jî dizanin bê a wan çi ye.